ΕUROPEAN CENTER FOR GENETICS & DNA IDENTIFICATION

ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΑ

Νέος πονοκέφαλος για τα εγκληματολογικά εργαστήρια..παιδιά με 3 βιολογικούς γονείς

Nέα μέθοδος αντικατάστασης Μιτοχονδρίων

Επιπλέον προσοχή θα πρέπει πλέον να δίνουν τα εργαστήρια ανάλυσης DNA στις περιπτώσεις όπου χρησιμοποιούν την ανάλυση του Μιτοχονδριακού DNA ως εργαλείο για την ταυτοποίηση ατόμων.

Τι είναι το Μιτοχονδριακό DNA; Κάθε άνθρωπος στα κύτταρά του διαθέτει 2 είδη γενετικού υλικού: α) το Πυρηνικό DNA όπου βρίσκεται στον πυρήνα του κυττάρου και κληρονομείται κατά το ήμισυ από την βιολογική μητέρα και κατά το ήμισυ από τον βιολογικό πατέρα και β) το Μιτοχονδριακό DNA το οποίο βρίσκεται στα οργανίδια του κυττάρου τα οποία καλούνται Μιτοχόνδρια και κληρονομείται αποκλειστικά και αυτούσιο από τη βιολογική μητέρα. Ως εκ τούτου, η μελέτη του Μιτοχονδριακού DNA ενός ατόμου και η σύγκριση με εκείνο άλλων ατόμων, μπορεί να μας αποκαλύψει αν τα άτομα αυτά ανήκουν σε κοινή μητρική γενιά.

Μια νέα μέθοδος, που ήδη εγκρίθηκε στη Μ. Βρετανία, τίθεται σε εφαρμογή από το 2015 κατά την οποία μητέρες οι οποίες φέρουν «ελαττωματικά μιτοχόνδρια» στα ωάριά τους, μπορούν να τα αντικαταστήσουν με υγιή μιτοχόνδρια δοτριών, αντικαθιστώντας κατά συνέπεια και το Μιτοχονδριακό DNA. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, τα παιδιά που θα γεννηθούν με τη μέθοδο αυτή, να φέρουν στον πυρήνα των κυττάρων τους DNA που έχουν κληρονομήσει από τη βιολογική μητέρα και από το βιολογικό πατέρα ενώ στα μιτοχόνδριά τους DNA της δότριας. Αν λοιπόν πραγματοποιούσαμε στο εργαστήριο ένα DNA Τεστ Μητρότητας με τη χρήση Πυρηνικού DNA θα είχαμε θετικά αποτελέσματα ενώ αν πραγματοποιούσαμε ένα Τεστ Μιτοχονδριακού DNA, αυτό θα μας έδειχνε πως μητέρα και παιδί δεν ανήκουν σε κοινή μητρική γενιά. Με άλλα λόγια, οι δύο εξετάσεις θα μας έδιναν δύο αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Ιδιαίτερη προσοχή συστήνεται και στο ποινικό κομμάτι, αφού δεν είναι λίγες φορές που τα εργαστήρια καταφεύγουν στην ανάλυση του Μιτοχονδριακού DNA για την ταυτοποίηση των υπόπτων, καθώς είναι περισσότερο και πιο ανθεκτικό από το πυρηνικό, το οποίο ενδέχεται να μη δώσει πλήρη αποτελέσματα. Η σύγκριση του Μιτοχονδριακού DNA που ανιχνεύεται σε ένα πειστήριο, με αυτό της οικογένειας του υπόπτου προκειμένου να ελεγχθεί αν πρόκειται για μέλος της οικογενείας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε τελείως παραπλανητικά αποτελέσματα αν δε ληφθεί υπόψη η νέα αυτή παράμετρος.

Η νέα αυτή πρωτοποριακή μέθοδος αντικατάστασης των Μιτοχονδρίων υπόσχεται πολλά στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, αν και αποτελεί ήδη πονοκέφαλο για τα εγκληματολογικά εργαστήρια...

17/02/2015 17:34

ΟΙ ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΤΟΥ DNA

Εξέλιξη: Με την πάροδο του χρόνου, οι τεχνικές ανάλυσης DNA βελτιώνονται συνεχώς… Παραδόξως, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο ο ρόλος του ανακριτή γίνεται όλο και πιο σημαντικός.

Για να αποκτήσουμε ένα καλό γενετικό αποτύπωμα από το πυρηνικό DNA, πρέπει πρώτα να εξασφαλίσουμε από τα πειστήρια ένα ικανοποιητικό αριθμό «στόχων DNA». Δηλαδή: μία επαρκή ποσότητα μικρών τμημάτων DNA που θα επιτρέπουν τον πολλαπλασιασμό του. Αυτή η τελευταία διαδικασία θα επιτρέψει αργότερα τον προσδιορισμό των γενετικών χαρακτηριστικών του δείγματος.

 Όλο και πιο δυνατά


 Πράγματι, η απόκτηση ενός γενετικού αποτυπώματος εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα και την ποιότητα του DNA που μπόρεσε να απομονωθεί από ένα πειστήριο. Η έννοια της ποσότητας απορρέει γενικώς απευθείας από τη φύση της δειγματοληψίας. Θεωρούμε έτσι ότι χρειάζονται το λιγότερο έξι «στόχοι DNA» - δηλαδή το DNA τριών κυττάρων - για να ελπίζουμε στην απόκτηση ενός γενετικού αποτυπώματος. Από την άλλη πλευρά, σ’ ένα πτώμα προχωρημένης σήψης το γενετικό υλικό που θα αποκτήσουμε είναι άφθονο αλλά κακής ποιότητας (φθαρμένο), μη επιτρέποντας έτσι το σωστό πολλαπλασιασμό του DNA. Ένα άλλο πρόβλημα ποιότητας είναι η απόκτηση ενός μεικτού γενετικού αποτυπώματος, δηλαδή ένα μείγμα πολλών διαφορετικών πηγών DNA που περιπλέκει επίσης την διερμηνεία του προφίλ DNA…

Όμως η γενετική είναι μια επιστήμη που συνεχώς εξελίσσεται: η χρησιμοποίηση νέων γενετικών δεικτών που θα επιτρέπουν τον πολλαπλασιασμό ακόμα μικρότερων (και πιο φθαρμένων) τμημάτων DNA ανοίγουν νέους ορίζοντες για τις έρευνες. Έχουμε ήδη με επιτυχία καταφέρει στα εργαστήρια μας να εξάγουμε από μία πέτρα το DNA του ατόμου που την έριξε, ή το DNA του εμπρηστή στο καπάκι από το μπιντόνι βενζίνης που άνοιξε με τα χέρια του…
Στο μέλλον, όλα αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιούνται ως απλή πρακτική για τις έρευνες ! 

Νέα ερωτήματα


 Όλες αυτές οι επιστημονικές πρόοδοι οφείλουν βέβαια να μας χαροποιούν αλλά πρέπει παράλληλα και να προετοιμαζόμαστε για αυτές. Διότι σίγουρα αύριο, η χρήση καλύτερων τεχνικών θα προϋποθέτει επίσης περισσότερη ανθρώπινη περίσκεψη.
Αποκαλύπτοντας και χρησιμοποιώντας όλο και μικρότερες ποσότητες DNA, πρέπει συγχρόνως και επιτακτικώς να αναρωτιόμαστε για τον τρόπο με τον οποίο το DNA αυτό βρέθηκε εκεί. Για παράδειγμα, το ίχνος σιέλου που βρέθηκε στα ρούχα ενός θύματος μπορεί κάλλιστα να προέρχεται από τον θύτη του… Αλλά επίσης και από έναν απλό περαστικό με τον οποίο το θύμα συνομίλησε στο δρόμο !


Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι μια απλή χειραψία μπορεί να προκαλέσει την ανταλλαγή κυττάρων.


Ο ανακριτής μπορεί λοιπόν να καθησυχαστεί: παρά τις τεχνικές και επιστημονικές προόδους, ο ρόλος του είναι όλο και πιο σημαντικός…

19/01/2010 18:01

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

Στη καθημερινή πρακτική η επιστήμη των Γενετικών Αποτυπωμάτων οφείλει να απαντήσει σε μια συγκεκριμένη ερώτηση: « Σε ποιόν ανήκει το βιολογικό υλικό που βρέθηκε στον τόπο του εγκλήματος ; »

Για να απαντήσουμε στην παραπάνω ερώτηση θα πρέπει να συγκρίνουμε το «αταυτοποίητο προφίλ DNA» με το «δείγμα αναφοράς» δηλαδή το «προφίλ DNA αναφοράς».

Η διαδικασία της ανάλυσης αποτελείται από τρία κύρια στάδια:
1. Εξαγωγή και ανάλυση του DNA των δειγμάτων.
2. Σύγκριση των αποτελεσμάτων της ανάλυσης DNA των δειγμάτων, για την ταυτοποίηση ή όχι. Αν η ταυτοποίηση είναι θετική, δηλαδή βρέθηκε το ίδιο προφίλ DNA στα δείγματα, ακολουθεί
3. το τρίτο στάδιο της ανάλυσης που είναι ο υπολογισμός του στατιστικού λάθους.


Α) Έρευνες Πατρότητος

Πριν μόλις μερικά χρόνια οι πραγματογνώμονες χρησιμοποιούσαν ακόμα τις ομάδες και υποομάδες αίματος για τις έρευνες πατρότητος. Με αυτές όμως τις τεχνικές μπορούσαν να αποκλείσουν την πατρότητα αλλά σε καμία περίπτωση να την επιβεβαιώσουν.
Σήμερα, χρησιμοποιώντας το DNA (γενετικά αποτυπώματα) μπορούμε πλέον να επιβεβαιώσουμε τη πατρότητα.Η γενετική κληρονομιά μας προέρχεται από τους δύο γονείς μας : Παίρνουμε το 50% του γενετικού υλικού από τη μητέρα μας και το άλλο 50% από τον βιολογικό πατέρα μας.Αν ο αποκλεισμός μιας πατρότητος μπορεί να είναι κατηγορηματικός, η επιβεβαίωση της πατρότητος συνοδεύεται από τον υπολογισμό του δείκτη πατρότητος που εκφράζεται με τη μορφή ποσοστού πιθανότητας της πατρότητος (συνήθως είναι μεγαλύτερο από 99,999%).
Τέλος, ας σημειώσουμε ότι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ίδια διαδικασία για την ανεύρεση μητρότητος ή την ταυτοποίηση πτωμάτων μέσω της αδερφής ή του αδερφού.

Β) Εγκληματολογία

i. Βιασμοί :

Στις υποθέσεις των σεξουαλικών επιθέσεων η χρησιμοποίηση των γενετικών αποτυπωμάτων προσέφερε τεράστια βοήθεια στη δικαιοσύνη.
Οι μοριακές τεχνικές που χρησιμοποιούμε σήμερα στο εργαστήριο μας στις υποθέσεις βιασμών επιτρέπουν το διαχωρισμό των κυττάρων του θύματος (επιθηλιακά κύτταρα) και του θύτη (σπερματοζωάρια) με αποτέλεσμα την ακριβέστερη ανίχνευση των διαφορετικών γενετικών αποτυπωμάτων.Στις υποθέσεις βιασμών, τα γενετικά αποτυπώματα μπορούν να εντοπιστούν σε διάφορα υπόβαθρα: εσώρουχα, ρούχα, χαρτομάντιλα, προφυλακτικά, σεντόνια, κτλ.

ii. Διάφορα εγκλήματα:

Οποιοδήποτε βιολογικό ίχνος μπορεί να αναλυθεί, αρκεί να υπάρχει επαρκής αριθμός κυττάρων: ίχνη αίματος, ρινικές εκκρίσεις, σπέρμα, σίελος σε γόπες τσιγάρων ή στο στόμιο ενός μπουκαλιού ή ποτηριού, αλλά και σε πολλά άλλα αντικείμενα όπως οδοντόβουρτσες, χτένες μαλλιών, γάντια, τσίχλες, σπόροι φρούτων, προϊόντα διατροφής, μαχαιροπήρουνα, κτλ.

Σε υποθέσεις ληστειών με όπλα ανιχνεύουμε DNA από κουκούλες, όπλα, σφαίρες…

19/01/2010 17:49

Βάση δεδομένων των γενετικών ταυτοτήτων : Το αγγλικό παράδειγμα

Οι Άγγλοι είναι οι πρωτοπόροι στη δημιουργία και ανάπτυξη της βάσης δεδομένων γενετικών ταυτοτήτων

 Ήταν το 1995 όταν για πρώτη φορά στον κόσμο η βρετανική αστυνομία ζήτησε την συμβολή ενός γενετιστή στα πλαίσια μιας υπόθεσης βιασμού και ανθρωποκτονίας. Ο Alec Jeffreys, νέος τότε καθηγητής του πανεπιστημίου του Leicester, ανέπτυξε μια καινούργια μέθοδο ταυτοποίησης των ατόμων από το DNA τους.
Δέκα χρόνια αργότερα, οι άγγλοι αστυνομικοί ήταν και πάλι οι πρώτοι παγκοσμίως που δημιούργησαν και χρησιμοποίησαν την πρώτη βάση δεδομένων γενετικών ταυτοτήτων. Σήμερα, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο αδιαμφισβήτητος πρωτοπόρος στην χρήση του DNA για τις δικαστικές υποθέσεις. 

Τέσσερα εκατομμύρια γενετικά προφίλ
Με πάνω από τέσσερα εκατομμύρια καταγεγραμμένα γενετικά προφίλ, όταν το ελληνικό αρχείο δεν έχει καν ακόμα δημιουργηθεί, η βρετανική τράπεζα DNA μοιάζει γιγαντιαία, περιέχοντας πάνω από το 5% των βρετανών και την πλειοψηφία του εν ενεργεία εγκληματικού πληθυσμού. Το επίτευγμα αυτό τροφοδοτεί σίγουρα αντιφατικά σχόλια και δημιουργεί ποικίλες πολεμικές, ειδικά από το 2004 όταν επιτράπηκε η συντήρηση στην βάση δεδομένων του DNA των αθώων…


Από την άλλη πλευρά τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Σύμφωνα με το άρθρο που δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Forensic Science International, η χρησιμοποίηση της βάσης DNA επιτρέπει την αποκάλυψη και ταυτοποίηση κάθε μήνα των δραστών σε 15 φόνους, 45 βιασμούς, 2500 εγκλήματα και παρανομίες, κυρίως κλοπές αυτοκινήτων και ληστείες… Με απλά λόγια, οι πιθανότητες να διαλευκανθεί ένα έγκλημα διπλασιάζονται όταν υπάρχει το DNA. Η χρησιμότητα του αρχείου αποδεικνύεται επομένως όχι μόνο στα εγκλήματα αίματος, αλλά και στις καθημερινές παρανομίες στις οποίες η κοινωνία είναι ευαίσθητη.
Ακόμα και αν τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά εργαστήρια δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τους βρετανούς συναδέλφους και μάλιστα τους ξεπερνούν σε παραγωγικότητα (πχ. στη Γαλλία), οι Άγγλοι συνεχίζουν να έχουν μια προσέγγιση του προβλήματος πολύ πιο ρεαλιστική και σφαιρική. Μάλιστα, δημιούργησαν γύρω από την βάση δεδομένων DNA, συνεργασίες σε τοπικό επίπεδο μεταξύ της αστυνομίας, κοινωνιολόγων, σχολείων και … των  εργαστηρίων ανάλυσης DNA.
Στον τομέα της χρησιμοποίησης της γενετικής στον αγώνα κατά του εγκλήματος, οι Άγγλοι είναι πρωτοστάτες. Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα.

19/01/2010 17:25

Menu